Heupkopnecrose wordt ook wel osteonecrose
van de heupkop genoemd of avasculaire necrose.
osteo = bot, necrose = afsterven van weefsel en avasculair = doorbloeding
Heupnecrose is een aandoening die kan leiden tot het in inzakken
van de kop van het heupgewricht. Door een aantal factoren kan de bloedvoorziening
naar de heupkop stagneren, waardoor een stukje (segment) afsterft. Op zich blijft
de kop zijn sterkte behouden, totdat het lichaam het dode bot gaat opruimen
en vervangen door nieuw bot. In deze fase wordt het segment zwakker en kan onder
invloed van belasting inzakken. Meestal gaat niet de hele heup dood, maar slechts
een segment ervan.
Zoals alle levende weefsels is ook het bot afhankelijk van bloedvaten die bloed
naar de botstructuren brengen.Bij de meeste weefsels komen de verschillende
bloedvaten uit diverse richtingen het weefsel binnen, indien dan één
van deze bloedvaten beschadigd wordt treedt er niet direct een probleem op,
de andere bloedvaten nemen zijn taak over. Bepaalde gewrichten in ons lichaam
hebben echter zeer weinig bloedvoorziening, een ervan is de heup.
In deze tekst gaan we wat dieper in op wat er gebeurt als de
bloedvoorziening van de heup niet meer adequaat is en een heupkopnecrose ontstaat.
Zoals alle levende weefsels is ook het bot afhankelijk van bloedvaten die bloed
naar de botstructuren brengen.Bij de meeste weefsels komen de verschillende
bloedvaten uit diverse richtingen het weefsel binnen,indien dan één
van deze bloedvaten beschadigd wordt treedt er niet direct een probleem op,de
andere bloedvaten nemen zijn taak over. Bepaalde gewrichten in ons lichaam hebben
echter zeer weinig bloedvoorziening, één ervan is de heup.
In deze tekst gaan we wat dieper in op wat er gebeurt als de
bloedvoorziening van de heup niet meer adequaat is en een avasculaire necrose
van de heup ontstaat.
Anatomie
De
heup is een typisch "bol en kom" gewricht waarbij de bol of de heupkop
zich diep in de pan van het bekken bevindt. Zowel voor als achteraan zijn er
een aantal stevige gewrichtsbanden die van het geheel een zeer stabiel en beweeglijk
gewricht maken. Stevige spieren rond de heup zijn noodzakelijk want de heup
staat voor een deel in voor de stabiliteit bij het rechtstaan en de functie
van de heup bij het normaal lopen is belangrijk.
Beide onderdelen van de heup zijn bedekt met een dikke laag kraakbeen die ervoor
zorgt dat het gewricht soepel en pijnloos kan bewegen. Zolang de kraakbeenlaag
intact is zijn er geen problemen, zelfs op hoge leeftijd kan er voldoende intact
kraakbeen aanwezig blijven om normaal te functioneren, zonder pijn.
De bloedvoorziening van de heupkop komt naar de kop door de nek van de heup,
dit is het verbindingsdeel tussen de heupkop en de bovenste deel van het dijbeen.Het
is veel dunner dan de rest van het bot. Wanneer deze bloedvoorziening verstoord
wordt is er geen back-up; het bot dat zich in de heupkop bevindt gaat dood.
Levend bot is geen statisch geheel, dit betekent dat er eigenlijk continu veranderingen
aan de hand zijn in het bot. Continu zijn de cellen bezig om herstel uit te
voeren: de slijtage en kleine barstjes die optreden door het intensieve gebruik
van onze gewrichten worden zoveel mogelijk hersteld. Als dit proces stil valt
gaat er een duidelijke verzwakking van het bot optreden en op termijn gaat het
bot gewoon instorten, net als een oude brug.
Als er een heupkopnecrose optreedt in de heupkop gaat het bot
daar ook verzwakken en instorten: de mooie bolvorm van de heupkop plat af. Het
gevolg daarvan is dat de bol nu niet meer mooi past in de kom van het bekken:
de twee componenten passen niet meer mooi op elkaar. Daardoor gaat er ook een
vroegtijdige slijtage optreden van de twee componenten die tegen elkaar wrijven
en bewegen, maar niet meer mooi in elkaar passen.
mogelijke oorzaken
Aangezien
alles wat een beschadiging van de bloedvaten kan veroorzaken heupkopnecrose
kan doen ontstaan zijn er dus vele mogelijk oorzaken! Een van de bekendste oorzaken
van heupkopnecrose is op basis van prednisongebruik. Bijvoorbeeld gegeven voor
astma, ziektes van het immuunsysteem of ernstige reuma. Het kan ook ontstaan
na een breuk van de heup in de hals net onder de heupkop, hierbij beschadigen
de bloedvaatjes naar de heupkop. Een luxatie of ontwrichting van de heup gebeurt
met een zodanig grote kracht dat er ook een scheur kan optreden va het bloedvat.
Meestal duurt het een paar maanden alvorens het letsels duidelijk wordt, soms
kan het zelfs pas twee jaar na het ongeval optreden.
Diepzeeduikers en mijnwerkers die werken onder grote atmosferische druk hebben
ook een groter risico om een AVN te gaan ontwikkelen.Door de hoge druk ontstaan
kleine luchtbelletjes die een blokkade in de slagaders kan veroorzaken en de
bloedtoevoer afsluiten.
De leeftijd waarop het gebeurt, is meestal tussen de 20 en 50. Alcoholisme is
ook een bewezen risicoverhogende factor.
symptomen en gevolgen
de
symptomen
Het meest vroegtijdige symptoom van heupkopnecrose is pijn bij steun op de heup,
de pijn wordt gevoeld in de bilstreek, in de lies en uitstralend naar voor over
de dij. Naarmate het letsel toe neemt zal men geleidelijk aan mank gaan lopen
en zal de heup ook stijver worden. De pijn neemt dan ook geleidelijk toe, niet
meer alleen bij het lopen maar ook bij rust, nachtelijke pijn kan het slapen
onmogelijk maken.
gevolgen Het inzakken van de heupkop kan leiden tot:
> pijn bij het bewegen en bewegingsbeperking
> het ontwikkelen van artritis (gewrichtsontsteking) en artrose (slijtage)
> mank gaan lopen
> het verdwijnen van het kraakbeen in de heupkom
behandeling
niet chirurgische behandeling
Het behandelingsschema zal afhangen van de ernst van het letsel en de ernst
van de klachten. De symptomen kunnen behandeld worden met ontstekings- en pijnremmende
medicatie en fysiotherapie. Er is echter geen enkel medicijn dat de bloedvoorziening
van de heup kan herstellen en het proces van de necrose kan stoppen of omkeren.
chirurgische behandeling
> decompressie van de heupkop
> de tantalium rod
> het fibula transplantaat
> de heupprothese
De uiteindelijke behandeling hangt dus af van het stadium
waarin de aandoening verkeert.
De
heup is een typisch "bol en kom" gewricht waarbij de bol of de heupkop
zich diep in de pan van het bekken bevindt. Zowel voor als achteraan zijn er
een aantal stevige gewrichtsbanden die van het geheel een zeer stabiel en beweeglijk
gewricht maken. Stevige spieren rond de heup zijn noodzakelijk want de heup
staat voor een deel in voor de stabiliteit bij het rechtstaan en de functie
van de heup bij het normaal lopen is belangrijk.
Aangezien
alles wat een beschadiging van de bloedvaten kan veroorzaken heupkopnecrose
kan doen ontstaan zijn er dus vele mogelijk oorzaken! Een van de bekendste oorzaken
van heupkopnecrose is op basis van prednisongebruik. Bijvoorbeeld gegeven voor
astma, ziektes van het immuunsysteem of ernstige reuma. Het kan ook ontstaan
na een breuk van de heup in de hals net onder de heupkop, hierbij beschadigen
de bloedvaatjes naar de heupkop. Een luxatie of ontwrichting van de heup gebeurt
met een zodanig grote kracht dat er ook een scheur kan optreden va het bloedvat.
Meestal duurt het een paar maanden alvorens het letsels duidelijk wordt, soms
kan het zelfs pas twee jaar na het ongeval optreden. 
de
symptomen