Naarmate
de leeftijd vordert zien we dat het kraakbeen dat normaal soepel en elastisch
is, langzaam brozer wordt. Er treden barsten op in het gladde oppervlak en er
beginnen stukjes kraakbeen los te komen.
Wanneer dit proces eenmaal gestart is, zien we dat er een vicieuze
cirkel ontstaat: het ooit zeer gladde oppervlak wordt ruwer en wrijft nog meer
in op het contactoppervlak. Het heupgewricht wordt minder soepel omdat twee
ruwe oppervlaktes tegen elkaar schuren.
Er komen stukjes kraakbeen los en die zweven rond in het gewricht
wat blokkades kan veroorzaken. Door de irritatie komt er vocht in het gewricht,
dit kan ook aanleiding geven tot een ontstekingsreactie in het kapsel. Het kapsel
wordt dan vaak dikker en stijver wat de beweeglijkheid van de heup niet ten
goede komt.
Het lichaam probeert de druk op het aangetaste gewricht laag
te houden en we zien de vorming van botuitsteeksels aan de randen van het gewricht,
die scherpe randen kunnen ook pijn veroorzaken.
Er treedt op langere termijn ook een aantasting van de spieren op, ze worden
zwakker en kunnen een verkorting of contractuur (dwangstand) vertonen. Deze
verkorting is uitgesprokener in het geval van heupdysplasie groter of in het
geval van een heupluxatie waarbij een nieuwe heupkom hoger in het bekken gevormd
werd.
Hierdoor treedt vaak manklopen op en kan de pijn uitstralen
naar de binnenzijde van de dij naar de knie toe. Bij jong volwassenen kunnen
deze symptomen soms minder uitgesproken zijn: de pijnklachten (door kapselontsteking)
gaan vaak spontaan over en het manklopen treedt alleen op na langdurig lopen
en bij vermoeidheid.
Er hoeft geen onderliggende oorzaak te zijn voor artrose, wel is het zo dat
bij bepaalde mensen een genetisch bepaalde (aangeboren) voorbeschikking is
om vroegtijdige slijtage van de gewrichten te vertonen.
wat zijn de symptomen
De symptomen van een slijtage van het heupgewricht beginnen meestal met pijn,
voornamelijk bij het steunen op het aangetaste been. Opvallend is dat het
fietsen vaak makkelijker gaat dan lopen. Na enige tijd begint de patiënt
vaak mank te lopen, dit is een manier van het lichaam om de krachten en het
gewicht op de aangetaste heup te verminderen. De patiënt zal uiteindelijk
naar een kruk of wandelstok grijpen om zich te verplaatsen.
Naarmate de aandoening verder vordert is er ook een toenmende vermindering
van de beweeglijkheid van de heup, dit komt door de heupkop die dieper in
de heupkom inslijt en door de botwoekeringen aan de rand van het gewricht
in combinatie met een stijver kapsel. Het wordt moeilijker om schoenen en
kousen op een normale manier aan en uit te doen. Allerlei hulpmiddeltjes worden
dan uitgeprobeerd om dit probleem op te lossen. Uiteindelijk wordt de pijn
zo erg dat deze niet alleen aanwezig is tijdens het lopen maar ook 's nachts
optreedt bij het draaien in bed tijdens de slaap.
stellen van een diagnose
Er is een combinatie van een aantal factoren om tot een correcte diagnose
te komen. Allereerst is er een gesprek met de orthopedisch chirurg met aandacht
voor de pijnklachten en de functionele mogelijkheden. Een grondig onderzoek
volgt met aandacht voor de beweeglijkheid van de heup en de lengte van het
been. Vervolgens wordt een röntgenopname gemaakt om de mate van de slijtage
na te gaan. In uitzonderlijke gevallen is het nodig nog andere bijkomende
onderzoeken zoals een CT-scan uit te voeren.
de behandeling
niet operatief
Niet alle vormen van artrose hoeven direct geopereerd te worden, ontstekingsremmende
/ pijnstillende medicatie wordt soms aangewend (al dan niet in combinatie
met fysio- en ergotherapie, hulpmiddelen en aanpassingen) om de pijn en ontstekingsklachten
te temperen. Glucosamine en chondroitine sulfaat preparaten zijn relatief
nieuw en kunnen wellicht iets betekenen voor de pijnbestrijding. Herhaalde
injecties met cortisone in de heup zijn evenwel af te raden. Ze kunnen de
afbraak van kraakbeen versnellen of een infectie in de heup veroorzaken wat
het implanteren van een prothese onmogelijk maakt!
de heupatroscopie Met een kleine camera kan men tot in het gewricht gaan en daarbij
de letsels grondig bekijken en eventuele losliggende bot- en kraakbeenstukjes
verwijderen. De aanleidingen hiervoor zijn nog beperkt. Zie ook heupartoscopie.
totale heupprothese
De meeste degeneratieve of slijtage aandoeningen van de heup zullen met de tijd
toch een vervanging van het heupgewricht door een prothese vereisen. De uiteindelijke
beslissing ligt bij de patiënt, na grondig overleg met en tussen de huisarts,
de specialist en de familie. Een goede en grondige voorbereiding van de ingreep
is wel noodzakelijk om een zo gunstig mogelijk resultaat te bekomen. Zie ook
totale heupprothese.
Naarmate
de leeftijd vordert zien we dat het kraakbeen dat normaal soepel en elastisch
is, langzaam brozer wordt. Er treden barsten op in het gladde oppervlak en er
beginnen stukjes kraakbeen los te komen.