In de laatste dertig jaar hebben miljoenen mensen over de
hele wereld een totale heupprothese gekregen, het plaatsen van een nieuw heupgewricht
is een veel voorkomende ingreep geworden die door veel orthopeden routinematig
kan worden uitgevoerd. Op het moment dat het heupgewricht vervangen wordt door
een kunstmatig gewricht wordt deze ingreep een primaire heupprothese genoemd.
Het is echter een opvallend feit dat mensen alsmaar oudere leeftijden bereiken
en tot op hogere leeftijd zeer actief blijven. Het gevolg is echter dat deze
kunstmatige gewrichten op langere termijn ook slijtage beginnen te vertonen
en loslaten.
Wanneer er dus een mechanisch probleem ontstaat in de primaire
heupprothese moet er een nieuwe ingreep worden uitgevoerd waarbij de oorspronkelijke
delen verwijderd worden en vervangen door nieuwe, deze ingreep wordt dan de
revisie totale heupprothese genoemd.
waarom een heuprevisie
De meest voorkomende oorzaken die een revisie van een heupprothese
noodzakelijk maken zijn:
> mechanische loslating
> infectie van het gewricht
> fracturen of breuken van het bot rond de prothese
> instabiliteit van de implantaten
> breuken van de implantaten
> slijtage van de prothese delen
mechanische loslating
Dit betekent dat de heupprothese delen op een of andere manier
loskomen ten opzichte van het omringende bot (niet door infectie). De reden
waarom dat gebeurt kan zeer verschillend zijn.
Het is echter een feit dat hoe dan ook, alle prothesen op enig
moment loslaten, dit vanuit mechanisch oogpunt. Dit is de reden waarom geadviseerd
wordt het plaatsen van een heupprothese uit te stellen indien het nog niet strikt
noodzakelijk is, een resurfacing heupprothese kan een oplossing zijn voor jongere
patiënten.
Het loslaten van de heupprothese kan zowel bij gecementeerde als niet gecementeerde
heupprothesen voorkomen. Er kan een osteolyse, dit is het opnemen van bot in
het lichaam (resorberen), optreden doordat de polyethyleen (het plastic gedeelte
van de heupprothese) afbreekt en kleine deeltjes ervan vrijkomen.
Deze kleine deeltjes kunnen het omliggende bot aanvreten en in het lichaam opnemen
of doen verdwijnen. Hierdoor kunnen er grote holtes onstaan in het bot rond
de prothese.
De foto hiernaast toont osteolyse rond de cup en de steel.
infectie
Wanneer een heupprothese plotseling pijnlijk en stijf word,t
bestaat de kans dat er een infectie van het gewricht is opgetreden. Bij infecties
die langere tijd actief zijn treedt er vaak ook een loslating van de prothese
op, meestal komt het er dan op neer dat het heupgewricht wordt gereviseerd om
de infectie te bestrijden. Bij infecties is er een bacterie in het gewricht
terecht gekomen (een huidbacterie tijdens de ingreep, bij de wondverzorging
of een bacterie in het bloed tijdens tandverzorging of bij een urologische ingreep),
die dan een infectie van het gewricht en de weefsels errond veroorzaakt. Soms
is het mogelijk om een geïnfecteerde prothese in één operatie
te vervangen door een nieuwe prothese, met daarna een langdurige antibioticabehandeling.
Indien de infectie te uitgesproken is zal de prothese verwijderd worden en vervangen
door een tijdelijke spacer tot de infectie volledig verdwenen is, in een tweede
operatie zal dan een nieuwe prothese geplaatst worden.
fracturen
Soms kunnen er breuken van het bot optreden rond de prothesecomponenten,
dan kan het noodzakelijk zijn om ofwel het bot vast te zetten (met een plaat
of metalen draden) of de oorspronkelijke prothese moet vervangen worden door
een een nieuwe, langere prothese.
instabiliteit
Instabiliteit betekent dat het gewricht ontwricht, hierbij komt de kop van de
heupprothese uit het bekken. Wanneer dit gebeurt treedt er direct heel veel
pijn op en is het onmogelijk om verder te lopen of het been goed te bewegen.
De patiënt moet dan met spoed naar het ziekenhuis gebracht worden om onder
een korte verdoving het gewricht weer in elkaar te zetten. Waneer we echter
zien dat het gewricht altijd maar opnieuw luxeert is het nodig om de onderdelen
te reviseren en een stabielere prothese te plaatsen.
slijtage
De laatste jaren is er een opmerkelijke verbetering van de
operatietechnieken, het materiaal en de chirurgische mogelijkheden. Dit maakt
dat de overlevingsduur van de huidige heupprothese nu veel hoger ligt dan een
aantal jaren geleden. Het is meestal het plastic component (polyethyleen) die
zich tussen de metale heupkop en de heupkom bevindt die aan een ernstige slijtage
onderworpen is, tegenwoordig wordt er dan ook naar gestreefd om ofwel de kwaliteit
van deze plastic component sterk te verbeteren ofwel deze weg te laten en te
vervangen door een 'metaal op metaal' heupprothese. Door de slijtage van de
polyethyleen zakt de kop tegen de metale cup, de polyethyleen die er normaal
tussen ligt is vrijwel volledig verdwenen en er is wrijving van metaal (kop)
op metaal (de cup in het bekken).
breuken van de prothesecomponenten
Door de zeer hoge krachten die dagelijks op de heup en dus
ook op de prothese delen wordt geplaatst, ontstaan er ook kleine barstjes of
scheurtjes in de metaal delen. Hoe de verdere ontwikkeling van deze kleine barstjes
of scheuren is, is natuurlijk ook sterk afhankelijk van hoe actief je bent en
van jouw lichaamsgewicht. Op termijn wordt gesproken van echte metaalmoeheid
en kunnen de componenten gewoon doorbreken. Het is vanzelfsprekend dat op dat
ogenblik de delen vervangen moeten worden.
